اجرای نیروگاههای خورشیدی متصل به شبکه: گامی مهم در بهرهبرداری از انرژیهای پاک
در دنیای امروز، محدودیت منابع و افزایش قیمت سوختهای فسیلی، همراه با دغدغههای زیستمحیطی، باعث شده که توجه به انرژیهای تجدیدپذیر بیش از هر زمان دیگری اهمیت پیدا کند. انرژی خورشیدی به عنوان بزرگترین منبع تجدیدپذیر روی زمین، ظرفیت فوقالعادهای برای تأمین انرژی دارد. جالب است بدانید که تنها با نصب پنلهای خورشیدی بر روی یک درصد از سطح بیابانهای دنیا، میتوان نیاز انرژی یکساله کل جهان را تأمین کرد.
یکی از مهمترین روشهای استفاده از انرژی خورشید، تولید برق از طریق سلولهای فتوولتائیک است. این تکنولوژی، تابش خورشید را مستقیماً به الکتریسیته تبدیل میکند و فرصتی طلایی برای کشورهایی همچون ایران، با پتانسیل بالای جذب انرژی خورشیدی، فراهم میسازد. با توجه به رشد سالانه 8 تا 10 درصدی مصرف برق در ایران، نیاز است ظرفیت نیروگاهها طی هر 10 سال دو برابر شود. بنابراین، توسعه نیروگاههای خورشیدی یک ضرورت استراتژیک برای آینده انرژی کشور به شمار میآید.
در همین راستا و به منظور تحقق اهداف اصل 44 قانون اساسی، که بر مشارکت بخش خصوصی در اقتصاد کشور تأکید دارد، سازمان انرژیهای تجدیدپذیر و بهرهوری انرژی برق (ساتبا) برنامههایی را برای حمایت از سرمایهگذاری در حوزه انرژیهای پاک تدوین کرده است. خرید تضمینی برق تولیدی نیروگاههای خورشیدی و سایر منابع تجدیدپذیر از جمله مهمترین اقدامات ساتبا است که به توسعه پایدار و حفاظت از منابع طبیعی کشور کمک میکند.
معرفی نیروگاه خورشیدی: تولید برق پاک با انرژی خورشید
نیروگاه خورشیدی به مجموعهای از تجهیزات و سیستمها گفته میشود که با استفاده از پدیده فتوولتائیک، انرژی دریافتی از خورشید را به برق تبدیل میکنند. در این فرآیند، تابش خورشید مستقیماً به انرژی الکتریکی تبدیل میشود و میتوان از آن برای تأمین نیازهای انرژی بهره برد.
یکی از رایجترین و پرکاربردترین انواع نیروگاههای خورشیدی، نیروگاههای متصل به شبکه (On-Grid) هستند. این نیروگاهها به صورت مستقیم به شبکه برق سراسری کشور متصل میشوند و انرژی تولیدی آنها بدون نیاز به سیستمهای ذخیرهسازی، مستقیماً به شبکه برق تزریق میشود. به این ترتیب، برق تولیدشده از انرژی خورشید، وارد مدار مصرف شده و به تقویت زیرساختهای انرژی کشور کمک میکند.
طرح خرید تضمینی برق از نیروگاههای خورشیدی (ساتبا)
سازمان انرژیهای تجدیدپذیر و بهرهوری انرژی برق (ساتبا) در راستای حمایت از توسعه انرژیهای پاک و تجدیدپذیر، برق تولیدی نیروگاهها و مولدهای خورشیدی را با نرخ تضمینی و به صورت بلندمدت خریداری میکند. این طرح فرصت ویژهای برای سرمایهگذاری در حوزه انرژیهای خورشیدی فراهم کرده است.
جدول نرخهای خرید تضمینی برق خورشیدی به شرح زیر است:
| نوع نیروگاه | ظرفیت نیروگاه | نرخ پایه خرید تضمینی برق (ریال به ازای هر کیلوواتساعت) |
|---|---|---|
| مولدهای مختص مشترکین برق | تا 20 کیلووات | 17,500 |
| مولدهای مختص مشترکین برق | تا 100 کیلووات | 16,500 |
| نیروگاههای غیر انشعابی | تا 10 مگاوات | 8,918 |
نکات کلیدی قرارداد خرید تضمینی برق:
✅ مدت زمان قرارداد: 20 سال با نرخهای پایه مشخص
✅ تعدیل سالانه نرخها: نرخ خرید تضمینی برق هر سال بر اساس تغییرات نرخ ارز و شاخص قیمت خردهفروشی کالاها تعدیل میشود تا از کاهش ارزش پول جبران شود.
✅ معافیتهای قانونی: مطابق مقررات فعلی، مالیات، مالیات بر ارزش افزوده و بیمه از صورتحسابهای خرید برق کسر نمیشود.
این طرح یک فرصت ویژه برای مشارکت در توسعه انرژیهای تجدیدپذیر و کمک به حفاظت از محیط زیست است.
1️⃣ خرید تضمینی برق خورشیدی یعنی چه؟
خرید تضمینی برق به این معناست که دولت، از طریق سازمان ساتبا، برق تولیدی نیروگاههای خورشیدی را با نرخ مشخص و بهصورت بلندمدت (20 ساله) خریداری میکند. این طرح به سرمایهگذاران این اطمینان را میدهد که درآمد مشخص و پایداری از فروش برق خواهند داشت.
2️⃣ نرخ خرید تضمینی برق خورشیدی در سال 1403 چقدر است؟
براساس نرخهای مصوب جدید:
برای نیروگاههای خانگی و تجاری تا ظرفیت 20 کیلووات: 17,500 ریال به ازای هر کیلوواتساعت
برای نیروگاههای خورشیدی تا ظرفیت 100 کیلووات: 16,500 ریال
برای نیروگاههای بزرگتر (تا 10 مگاوات): 8,918 ریال
3️⃣ آیا نرخ خرید تضمینی برق در طول دوره قرارداد تغییر میکند؟
بله، نرخهای خرید تضمینی برق هر سال متناسب با شاخص تغییرات نرخ ارز و قیمت خردهفروشی کالاها تعدیل میشود تا کاهش ارزش پول جبران شود.
4️⃣ مدت زمان قرارداد خرید تضمینی برق چند سال است؟
قرارداد خرید تضمینی برق از نیروگاههای خورشیدی برای مدت 20 سال منعقد میشود.
5️⃣ آیا مالیات یا هزینههای دیگری از درآمد برق کسر میشود؟
خیر، طبق مقررات فعلی، از صورتحسابهای خرید تضمینی برق، مالیات، مالیات بر ارزش افزوده و بیمه کسر نمیشود.
6️⃣ آیا نیروگاه خورشیدی برای خانه یا کسبوکار من مناسب است؟
بله، اگر فضای کافی (مانند پشتبام یا زمین) برای نصب پنلهای خورشیدی دارید، میتوانید با سرمایهگذاری در نیروگاه خورشیدی، علاوه بر تأمین بخشی از نیاز برق خود، برق مازاد را به شبکه بفروشید و درآمدزایی کنید.